پرخاشگری در کودکان
پرخاشگری چیست؟
پرخاشگری و رفتارهای تهاجمی نوعی از اعمال خشونت بار علیه دیگران است که مي تواند باعث آسیب یا صدمه به دیگران شود. بیشتر کارشناسان پرخاشگری کودکان را به شکل پرخاشگری آشکار دربردارنده پرخاشگری جسمانی مانند زدن ، هل دادن ، لگد زدن ، پرتاب اشیاء و تهدید به انجام این اعمال همراه با حملات عمدی بیزار کننده و آزاردهنده برای قربانی ؛ و پرخاشگری پنهان ، تعریف کرده اند.
 
عوامل زمینه ساز در پرخاشگری کودکان
خشونت پدیده ای پیچیده است که در آن خصوصیات ارثی ، عوامل زیستی و هورمونی ، نیروهای روانشناختی و شاخص های فرهنگی و اجتماعی می توانند با هم در تعامل باشند.
خانواده می­تواند از جهات مختلف موجب بروز یا تشدید پرخاشگری شود که مهمترین این عوامل عبارتند از:
-         شيوه هاي نامناسب فرزند پروري والدين: برخي شيوه هاي فرزند پروري و استفاده نامناسب از تنبيه و تشويق موجب تقويت خشم و پرخاشگري در فرزندان مي شوند.
-         الگوهاي نامناسب رفتاري در خانواده: نشان دادن رفتارهاي پرخاشگرانه از سوي يكي از اعضاي خانواده موجب الگوسازي اين رفتار توسط كودك مي شود.
-         تاثیر پذیری از رفتار پرخاشگرانه مشاهده شده در محيط و در رسانه­ها
-         تشویق رفتار پرخاشگرانه
-         آزار جسمي
خشونت در رسانه­ها
رسانه­ها عامل مؤثري در رشد و تحول سيستمهاي ارزشي ، و شكل دهنده­ی رفتار مي­باشند. تحقيقات مربوط به تأثير رسانه ها بر كودكان و نوجوانان ، نشان داده اند كه اين كودكان:
-         ترس از خشونت ندارند.
-         به تدريج مي­پذيرند كه خشونت راهي براي حل مشكل است.
-         به تقليد خشونت مي­پردازند.
مشاهده خشونت در برنامه هاي تلويزيوني باعث پرخاشگري در كودكان مي­شود. گاهي اوقات حتي ديدن يك برنامه خشونت آميز مي­تواند پرخاشگري را افزايش دهد. كودكاني كه مكرراً نمايشهايي پر از خشونت را تماشا مي­كنند و از اين كار منع هم نمي­شوند، به احتمال زياد ، به تقليد آنچه مي بينند مي پردازند.
اثر خشونت تلويزيوني ممكن است فوراً در رفتار يا گفتار كودك نمودار شود و يا سالها بعد خود را نشان دهد. البته خشونت تلويزيوني تنها علت پرخاشگري يا رفتار خشونت آميز نيست ولي جزو عوامل مهم محسوب مي شود.
توصيه هائي براي والدين در برخورد با خشونت ناشي از رسانه ها:
والدين مي توانند با استفاده از راههاي پيشنهاد شده­ي زير كودكان خود را از خشونت مفرط تلويزيوني محافظت كنند.
-         به برنامه هايي كه كودكان مي بينند توجه كنيد و بعضي از آنها را همراه كودك خود ببينيد. چنانچه كودك خود را به هنگام تماشاي برنامه­هاي خاص تلويزيوني همراهي كنيد ، مي­توانيد سؤالهاي او را بهتر برايش توضيح دهيد و جلوي كج فهمي او را بگيريد.
-         زمان تماشاي برنامه­هاي تلويزيوني را محدود كنيد. توجه داشته باشيد كه تلويزيون را نبايد دراتاق خواب بچه ها قرار دهيد. به این ترتیب كودك با اثرات منفي برنامه­هاي خشونت آميز تلويزيوني ، به خواب نمی­رود ؛ همچنين نظم ساعت خواب و بيداري او مختل نمي­شود.
-         به كودكان خود تذكر بدهيد كه اگر چه هنرپيشه حقيقتاً مجروح نشده يا به قتل نرسيده است ، لكن اين گونه خشونتها در دنياي واقعي يا بسيار دردناك است يا منجر به مرگ مي شود.
-         هنگامي كه برنامه هاي خشونت آميز پخش مي شود، كانال را عوض كنيد يا تلويزيون را خاموش كنيد. توضيح دهيد كه مشكل آن برنامه چيست و به گونه اي با منطق درخور فهم كودك ، آسيب و ضرر موجود در آن برنامه را توضيح دهيد تا ميل كودك يا اصرار او براي تماشاي اين گونه برنامه ها كاهش يابد.
-         در حضور بچه ها صحنه هاي خشونت آميز را تأييد نكنيد و بگوييد كه بدترين شيوه براي حل يك مشكل، روش خشونت آميز است.
-         تأثير همسن و سالان و دوستان و همكلاسي­ها بايد به حداقل برسد. به اين منظور با والدين بچه­هاي ديگر تماس بگيريد و در مورد نوع برنامه­هاي تلويزيون و مدت زمان مناسب براي تماشاي تلويزيون توافق كنيد.
مدت تماشاي تلويزيون توسط كودكان ، جدا از محتواي آن بايد كم شود چون كودكان را از پرداختن به فعاليت هاي مفيد ديگر از قبيل مطالعه، بازي  با دوستان و رشد و پرورش علائق خود باز مي دارد.
توصيه هائي براي والدين در رابطه با خشونت فرزندان:
مدل هاي پرخاشگري را به حداقل برسانيد. مي توانيد از راهکارهاي زير استفاده کنيد:
-         ساعاتي را که کودک فیلم های خشونت آمیز تلویزیونی مي بيند، محدود کنيد.
-         فیلم ها، تصاوير و روزنامه کودک را به دقت انتخاب کنيد.
-         الگوهايي را در اختيار کودک بگذاريد که پرخاشگرانه نباشند.
-         همراه کودک برنامه های تلویزیونی را ببينيد و صحنه پرخاشگرانه آن را تفسير کنيد.
-         همدلي را افزايش دهيد. آگاهي کودک را نسبت به رنجي که بر اثر پرخاشگري او در افراد يا حيوانات به وجود مي آيد، افزايش دهيد.
-         رفتارهايي را که مغاير با رفتار پرخاشگرانه است، تقويت کنيد.
-         مباحث گروهي يا خانوادگي را که تأکيد بر همکاري با ديگران دارد، به کار گيريد.
-         رفتارهاي پسنديده را به وضوح تشريح کنيد و پاداش آنها را بيان نماييد.
-         از تنبيهات بدني پرهيز کنيد.
-         علت رفتار پرخاشگرانه وي را بيابيد.
-         به کودک بفهمانيد که با هر رفتار خشونت آميز، خود را از شما بيشتر دور مي کند.
-         از کودک پرخاشگر بخواهيد الگوي مطلوبي براي خود بيابد و فهرستي از رفتارهاي الگو را در کوتاه مدت اجرا نمايد.
با کودک قرارداد رفتاري ببنديد تا براي رفتارهاي مطلوبش جايزه دريافت کند و نتيجه اعمال نامطلوبش را ببيند
 
تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1392-7-28 14:29        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ