sfsf.jpg

شب ادراری در کودکان

تقريبا ً 92 درصد کودکان تا سن 5 سالگی کنترل ادراری خود را در روز و  80 درصد درشب به دست می آورند .
تعريف:
شب ادراری به معنی دفع غير ارادی ادرار در طول خواب در يک کودک 5ساله و بزرگتر ميباشد به عبارت ديگر، اگر کودکی پس از کسب مهارت کنترل ادرار (بعد از سن5 سالگی) دچار بی­اختياری ادرار شود دچار شب ادراری می­باشد.
شيوع اين حالت در پسران بيشتراز دختران است ( 7 درصد پسران در مقابل 3 درصد دختران ).
انواع:
شب ادراری به انواع اوليه ( پايدار ) و ثانويه تقسيم ميشود . در نوع اوليه کودک هيچگاه کنترل ادراری را کسب نکرده است. به عبارت ديگر هيچگاه خشک نبوده ولی در نوع ثانويه کودک حداقل به مدت يک سال کنترل ادرار داشته است .
75 تا 90 درصد کودکان دچار شب ادراری اوليه و 50 در صد مبتلا به شب ادراری از نوع ثانويه ميباشند.
علل:
- بعضی پزشکان معتقدند اين کودکان مثانه کوچکی دارند و قادر نيستند همه ادرار تجمع يافته در مثانه در طول شب را نگه دارند (ظرفيت طبيعی مثانه 10سی سی به ازای هر کيلوگرم وزن بدن است). ضمنا اين کودکان خوابشان عميق است و به راحتی بيدار نميشوند.
- آموزش ناکافی يا نامناسب کودک در استفاده از توالت ميتواند يکی از دلايل شب ادراری باشد. والدين بی توجه به نيازهای کودک يا والدينی که کم طاقت و بی حوصله در مواجهه با کودکشان هستند باعث ميشوند ، کودک از بيان نياز خود خودداری کند و يا با عجله و بدون تخليه کافی مثانه از توالت، خارج شود .
- داشتن سابقه خانوادگی. اگر يکی از والدين سابقه شب ادراری داشته باشد، احتمال بروز آن در کودک 40 درصد و اگر هر دو والد سابقه داشته باشند احتمال 70 درصد وجود دارد تا فرزندشان دچار اين مشکل شود.
- فاکتورهای روانی مثل استرس و تنش وارد شده به کودک مثل اختلاف خانوادگی/تولد فرزند جديد/مرگ يکی از اعضای خانواده/تغيير محل سکونت.
- وجود بيماری­هايی مثل : عفونت ادراری و مشکلا ت سيستم عصبی، ديابت قندی و ديابت بی مزه، ناهنجاريهای سيستم ادراری – تناسلی.
- کاهش ترشح هورمون وازوپرسين ( آنتی ديورتيک )
آموزش به والدين:
اين توصيه ها ساده و کار آمد و موثر هستند و کمک زيادی به رفع مشکل می نمايند.
1) کودک قبل از خواب مثانه خود را به طور کامل تخليه کند . گاهی لازم است والدين اين موضوع را به کودک ياد آوری کنند .
2) محل توالت و مسير عبور کودک به آن روشن و پرنور باشد تا کودک به خاطر ترس از رفتن به آن امتناع نکند.
3) کودک در طول روز مايعات بنوشد و شبها و بعد از شام از خوردن مايعات اجتناب کند .
4) دادن اعتماد به نفس به کودک و عدم تنبيه و سرزنش والدين و ساير اعضای خانواده کمک زيادی به کودک ميکند. اقداماتی از جمله تنبيه بدنی، محروميت از مسافرت و مهمانی رفتن و جدا کردن کودک از همسالان خود از کارهای اشتباه و استرس زا بوده که باعث عدم بهبودی و تشديد بيماری ميشود .
5) دادن يک جايزه کوچک و تشويق کودک در صبح روزهايی که تشک او خشک است.
6) عدم پوشک کردن کودک، زيرا انگيزه کودک برای بيدار شدن در طول شب و تخليه کردن مثانه را از بين ميبرد.
7) شرکت دادن کودک در نظافت صبحگاهی محل خود مثل تعويض ملحفه و تشک . قبل از رفتن به مدرسه برای حفظ بهداشت حمام کند.
8) استفاده از وسايل شرطی مثل زنگ اخبار که با کمی مرطوب شدن کودک به صدا در می­آيد در نتيجه کودک بيدار شده و به توالت می­رود. (اگر پيشرفت کودک ثبت شود و به او نشان داده شود، به دليل تحريک حس همکاری وی در 80 تا 85 درصد موارد موثر است).
 
9) اگر پزشک داروی ايمی پرامين يا دسموپرسين تجويز کرده است شروع اثر آن به 2هفته وقت نياز دارد و برای جلوگيری از عود مجدد آن بهتر است دارو حداقل 5 ماه مصرف شود. اين دارو ها بدون مشورت با پزشک نبايد قطع شوند.
 
10) ورزش هاى مخصوص تقويت مثانه: گروهى از پزشكان و متخصصانكودك توصيه مى كنند براى درمان شب ادرارى كودكان مى توان آنها را تشويق كرد تا ورزشهاى كششى و حركات بدنى اى انجام دهند كه موجب گنجايش بيشتر مثانه آنها و بالارفتنتوان كنترل بيشتر آنها بر اعمال مثانه­شان مى شود. اين حركات و نرمش­ها در طول روزانجام مى شود و زمانى كه كودك احساس مى كند مثانه اش پر شده است، سعى مى كند با كششبدنى، گنجايش آن را بيشتر كند. روش ديگر آن است كه از كودك مى خواهند هنگامى كه درطول روز به دستشويى مى­رود تا ادرار كند، چند لحظه­اى جلوى ريزش ادرارش را بگيرد ودوباره ماهيچه انتهايى مجراى ادرارى­اش را رها كند. اين كار موجب تقويت ماهيچه هاىانتهايى مجراى ادرارى مى شود. نتايج تحقيقى كه در اين زمينه صورت گرفته است نشان مىدهد، ۶۶ درصد كودكانى كه از اين روش استفاده كرده اند، تا ۲۰ درصد بهبود يافته­اندو توانسته اند روند درمان را پس از مدتى تسريع بخشند.
11) هيچ گاه از تنبيه، سرزنش، انتقاد و يا شرمنده كردن كودك براى درمان و كاهش شب ادرارى او استفاده نكنيد.
تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1392-7-28 14:15        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ